Cuộc thi Chữ Việt đẹp - Giải Báo Công an Nhân dân lần thứ nhất (năm học 2007-2008) đã được các em học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông hưởng ứng tham gia một cách đông đảo. Tổng số bài dự thi lên tới 263.359 bài. Ban giám khảo đã tiến hành chấm hai vòng.
Vòng sơ khảo chọn được 2.313 bài (những bài đạt trình độ từ trung bình khá trở lên) để vào chấm chung khảo. Đó là một tỉ lệ rất thấp (chưa đến 1%), và đã phản ánh tình trạng chung về chữ viết của phần lớn học sinh hiện nay là chưa đẹp.
Từ thực tế trên, chúng ta không nên vội quy kết cho rằng việc dạy và học viết chữ ở nhà trường phổ thông hiện nay là chưa tốt. Chúng ta cần phân tích một cách khách quan để tìm ra nguyên nhân và giải pháp khắc phục. Bài viết dưới đây sẽ phân tích một số nguyên nhân của tình trạng này.
Thái độ ứng xử với chữ viết trong xã hội hiện đại
Nhiều người cho rằng: chữ viết đơn thuần chỉ là một công cụ để giao tiếp. Vì thế, chữ viết không cần đẹp mà cần phải giản tiện, tốc độ viết càng nhanh càng tốt. Và thế là một thời (những năm 80 của thế kỷ trước), người ta đã sản sinh ra kiểu chữ cải tiến để dạy cho học sinh.
Kết quả: chữ viết của học sinh xấu đi, tốc độ viết chậm hơn. Cuộc cải cách về chữ viết đã bất thành và bị cả xã hội lên án. Một xu hướng khác cho rằng: với những tiến bộ của kỹ thuật và công nghệ, người ta không cần chú ý nhiều đến chữ viết nữa.
Nếu trước đây phải viết tay những lá thư, lá đơn, những văn bản thì ngày nay con người đã có các phương tiện kỹ thuật (như máy vi tính, điện thoại di động, các phương tiện nghe nhìn khác v.v...) thay thế cho viết tay, nhanh và tiện dụng hơn nhiều. Thái độ trên của xã hội đã phần nào ảnh hưởng đến ý thức dạy và học viết trong nhà trường.
Thư pháp là một nét đẹp văn hóa. Song một số nhà thư pháp dùng chữ Việt (chữ quốc ngữ) để viết lại tạo ra những nét viết quá cách điệu, rối rắm, khó đọc, không phù hợp với đặc điểm của chữ Việt (một kiểu chữ ghi âm được xây dựng trên cơ sở bộ chữ cái Latinh, không phải là kiểu chữ tượng hình như chữ Hán).
Cây bút viết của học sinh
Cũng như nhiều nước khác trên thế giới, từ lâu nhà trường tiểu học ở Việt Nam đã cho phép học sinh được sử dụng bút bi (thay cho cây bút ngòi “lá tre”, kèm theo lọ mực tím như trước đây).
Cây bút bi là một tiến bộ về công nghệ, một công cụ tiện ích cho con người. Nhưng ở trường tiểu học thì từ khi sử dụng cây bút bi lại là một bước thụt lùi về viết chữ đẹp của học sinh. Với cây bút bi, các em chỉ viết được một kiểu chữ nét đều, không viết được kiểu chữ nét thanh nét đậm.
Chữ viết của các em đã mất đi dáng mềm mại so với trước đây. Muốn luyện viết chữ đẹp, giáo viên lại phải yêu cầu các em phải có thêm một loại bút chuyên dụng (bút máy bơm mực, ngòi bút không có hạt gạo).
Vì thế, nhà trường tiểu học cần phải quy định thống nhất: bên cạnh bút bi, học sinh tiểu học phải có thêm loại bút chuyên dụng để dùng trong giờ tập viết.
Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học tập viết
Một thực tế nữa là mặt bằng về cơ sở vật chất, thiết bị trường học giữa các vùng, miền trong cả nước còn chênh lệch nhau quá nhiều. Các phương tiện và đồ dùng dạy học (như bàn ghế, bảng, giấy bút, mẫu chữ tập viết..) ở những vùng khó khăn như nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa... còn nhiều thiếu thốn và đa phần là chưa đạt quy chuẩn.
Vì thế, chất lượng của việc dạy và học viết ở các vùng này không thể ngang bằng với các vùng phát triển. Thực tế này đồng nghĩa với việc đa số học sinh vùng khó khăn không có điều kiện luyện viết chữ đẹp.
Chữ viết mẫu của giáo viên
Đọc mẫu, viết mẫu của giáo viên là một phương pháp dạy học trực quan thường dùng trong môn Tiếng Việt ở tiểu học. Được quan sát giáo viên viết mẫu, học sinh nắm được cấu tạo của các nét viết, nắm được quy trình viết và thực hành bắt chước viết theo (làm theo mẫu).
Một giáo viên có chữ viết mẫu đẹp thì nhất định sẽ có nhiều học sinh viết đẹp. Nét chữ của giáo viên sẽ để lại dấu ấn sâu đậm lâu dài trong cuộc đời của các em. Chữ viết đẹp vì thế trở thành một phẩm chất chuyên môn cần phải có của người giáo viên tiểu học.
Muốn có chữ viết đẹp thì phải khổ luyện. Câu chuyện luyện viết chữ của Cao Bá Quát là một tấm gương để chúng ta noi theo.
Thế nhưng giáo viên tiểu học có chữ viết đẹp hiện nay còn chưa nhiều. Thực tế này khiến cho chúng ta cần suy nghĩ thêm về phương pháp đào tạo giáo viên tiểu học, bắt đầu ngay từ khâu tuyển chọn.
Cuộc sống luôn luôn vận động theo quy luật của nó. Những con sông Thương, sông Cầu trong vắt trong thơ ca nay đã bị con người làm đục thì chính con người lại phải tìm cách làm cho chúng trong xanh trở lại.
Chữ Việt của chúng ta cũng vậy. Một thời chúng ta đã làm cho chữ viết của học sinh xấu đi thì bây giờ chính chúng ta lại phải tìm cách làm cho chữ viết của các em trở nên đẹp hơn.
CAND
Vòng sơ khảo chọn được 2.313 bài (những bài đạt trình độ từ trung bình khá trở lên) để vào chấm chung khảo. Đó là một tỉ lệ rất thấp (chưa đến 1%), và đã phản ánh tình trạng chung về chữ viết của phần lớn học sinh hiện nay là chưa đẹp.
Từ thực tế trên, chúng ta không nên vội quy kết cho rằng việc dạy và học viết chữ ở nhà trường phổ thông hiện nay là chưa tốt. Chúng ta cần phân tích một cách khách quan để tìm ra nguyên nhân và giải pháp khắc phục. Bài viết dưới đây sẽ phân tích một số nguyên nhân của tình trạng này.
Thái độ ứng xử với chữ viết trong xã hội hiện đại
Nhiều người cho rằng: chữ viết đơn thuần chỉ là một công cụ để giao tiếp. Vì thế, chữ viết không cần đẹp mà cần phải giản tiện, tốc độ viết càng nhanh càng tốt. Và thế là một thời (những năm 80 của thế kỷ trước), người ta đã sản sinh ra kiểu chữ cải tiến để dạy cho học sinh.
Kết quả: chữ viết của học sinh xấu đi, tốc độ viết chậm hơn. Cuộc cải cách về chữ viết đã bất thành và bị cả xã hội lên án. Một xu hướng khác cho rằng: với những tiến bộ của kỹ thuật và công nghệ, người ta không cần chú ý nhiều đến chữ viết nữa.
Nếu trước đây phải viết tay những lá thư, lá đơn, những văn bản thì ngày nay con người đã có các phương tiện kỹ thuật (như máy vi tính, điện thoại di động, các phương tiện nghe nhìn khác v.v...) thay thế cho viết tay, nhanh và tiện dụng hơn nhiều. Thái độ trên của xã hội đã phần nào ảnh hưởng đến ý thức dạy và học viết trong nhà trường.
Thư pháp là một nét đẹp văn hóa. Song một số nhà thư pháp dùng chữ Việt (chữ quốc ngữ) để viết lại tạo ra những nét viết quá cách điệu, rối rắm, khó đọc, không phù hợp với đặc điểm của chữ Việt (một kiểu chữ ghi âm được xây dựng trên cơ sở bộ chữ cái Latinh, không phải là kiểu chữ tượng hình như chữ Hán).
Cây bút viết của học sinh
Cũng như nhiều nước khác trên thế giới, từ lâu nhà trường tiểu học ở Việt Nam đã cho phép học sinh được sử dụng bút bi (thay cho cây bút ngòi “lá tre”, kèm theo lọ mực tím như trước đây).
Cây bút bi là một tiến bộ về công nghệ, một công cụ tiện ích cho con người. Nhưng ở trường tiểu học thì từ khi sử dụng cây bút bi lại là một bước thụt lùi về viết chữ đẹp của học sinh. Với cây bút bi, các em chỉ viết được một kiểu chữ nét đều, không viết được kiểu chữ nét thanh nét đậm.
Chữ viết của các em đã mất đi dáng mềm mại so với trước đây. Muốn luyện viết chữ đẹp, giáo viên lại phải yêu cầu các em phải có thêm một loại bút chuyên dụng (bút máy bơm mực, ngòi bút không có hạt gạo).
Vì thế, nhà trường tiểu học cần phải quy định thống nhất: bên cạnh bút bi, học sinh tiểu học phải có thêm loại bút chuyên dụng để dùng trong giờ tập viết.
Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học tập viết
Một thực tế nữa là mặt bằng về cơ sở vật chất, thiết bị trường học giữa các vùng, miền trong cả nước còn chênh lệch nhau quá nhiều. Các phương tiện và đồ dùng dạy học (như bàn ghế, bảng, giấy bút, mẫu chữ tập viết..) ở những vùng khó khăn như nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa... còn nhiều thiếu thốn và đa phần là chưa đạt quy chuẩn.
Vì thế, chất lượng của việc dạy và học viết ở các vùng này không thể ngang bằng với các vùng phát triển. Thực tế này đồng nghĩa với việc đa số học sinh vùng khó khăn không có điều kiện luyện viết chữ đẹp.
Chữ viết mẫu của giáo viên
Đọc mẫu, viết mẫu của giáo viên là một phương pháp dạy học trực quan thường dùng trong môn Tiếng Việt ở tiểu học. Được quan sát giáo viên viết mẫu, học sinh nắm được cấu tạo của các nét viết, nắm được quy trình viết và thực hành bắt chước viết theo (làm theo mẫu).
Một giáo viên có chữ viết mẫu đẹp thì nhất định sẽ có nhiều học sinh viết đẹp. Nét chữ của giáo viên sẽ để lại dấu ấn sâu đậm lâu dài trong cuộc đời của các em. Chữ viết đẹp vì thế trở thành một phẩm chất chuyên môn cần phải có của người giáo viên tiểu học.
Muốn có chữ viết đẹp thì phải khổ luyện. Câu chuyện luyện viết chữ của Cao Bá Quát là một tấm gương để chúng ta noi theo.
Thế nhưng giáo viên tiểu học có chữ viết đẹp hiện nay còn chưa nhiều. Thực tế này khiến cho chúng ta cần suy nghĩ thêm về phương pháp đào tạo giáo viên tiểu học, bắt đầu ngay từ khâu tuyển chọn.
Cuộc sống luôn luôn vận động theo quy luật của nó. Những con sông Thương, sông Cầu trong vắt trong thơ ca nay đã bị con người làm đục thì chính con người lại phải tìm cách làm cho chúng trong xanh trở lại.
Chữ Việt của chúng ta cũng vậy. Một thời chúng ta đã làm cho chữ viết của học sinh xấu đi thì bây giờ chính chúng ta lại phải tìm cách làm cho chữ viết của các em trở nên đẹp hơn.
CAND
No comments:
Post a Comment